Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ)

Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ)

2 Mayıs 2021

Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), uluslararası ticareti düzenleme amacı taşıyan ve sadece devletlerin üye olabildiği uluslararası kuruluştur. Resmi olarak 1945 yılında kurulmuştur. 164 üyesi bulunmaktadır. Türkiye 1951 yılında üye olmuştur. Genel olarak DTÖ iki devlet arasındaki sözleşme karşısında çıkan ihlaller sonucu ve bu sonuçların çözümü için kurulmuştur.

Bu kuruluş ülkeler arasındaki ticaretin normal seyrinde olmasını sağlar. Burada uyuşmazlıklar en kısa sürede ve daha güvenilir bir ortamda sonuca ulaşır. Sadece uyuşmazlık için değil 60 anlaşma, ek karar ve mutabakattan oluşan bir bütündür.

Reklamlar

Devletlerin aralarında ticaret yaparken belli kurallara dayalı olmasını isterler. DTÖ tarafından belirlenen uyuşmazlık çözüm yollarıyla hızlı, güvenli, daha etkili ticareti sağlamak amaçlanmıştır.

Bu sayede ticaret yapanların hakları da korunmuş olmaktadır. Herhangi bir uyuşmazlık durumunda tarafların anlaşmalarına izin verilir ama herhangi bir anlaşma sağlanmazsa bu uyuşmazlık organlarına başvurulur.

DÜNYA TİCARET ÖRGÜTÜ UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM ORGANLARI

Uyuşmazlık Çözüm Organı (UÇO)

1. DTÖ İşleyiş ve Yapısı

Uyuşmazlıkların en önemli organı UÇO’ dur. Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ)’ de olan uyuşmazlıkların ve hukuk olarakta asıl sorumluluk UÇO ’ya aittir. UÇO elamanları Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) üye temsilcilerinden oluşmaktadır. Devlet memuru olduklarından dolayı, temsilci olduğu ülkeden emir ve talimat almaktadırlar. UÇO ’nun görevleri panel kurma, panel ve raporları kabul etme, karar ve tavsiyelerin denetlenmesi gibi yükümlülüklerin ertelenmesine izin verebilir. UÇO genelde ayda bir kere toplantı düzenlemektedir. Acil olan durumlarda ek toplantı düzenlenebilir.  Öncelikle uyuşmazlık çözümlerinde zaman verilmiştir. Sonrasında uyuşmazlıkların çözüm organı kurulmuştur (UÇO) Bir diğer aşama ise istişare ve son aşama istişare de çözüme kavuşulamazsa panel kurulur.

2. DTÖ de Karar Alma

Kararlar oy birliği (konsensüs) ile alınmaktadır.  İtiraz ve benzeri durumlar olmazsa alınan kararlar kabul edilir ve buna pozitif konsensüs denir. İtiraz durumu da olabilir ve bu da negatif konsensüs olarak adlandırılır. Genelde negatif konsensüs durumu olması zordur. UÇO’nun karara alma usulü çok geniştir.

3. DTÖ Başkanın Görevi ve Önemi

UÇO ‘nun kendi başkanı bulunmaktadır ve üye devletlerin Cenevre ‘deki büyük elçiliklerden seçilir. Başkan konsensüs yöntemiyle seçilir. Başkanın görevleri bilgi vermek, toplantı düzenlemek vb. gibi daha çok usule dayalı konularla görevlidir. Başkanın özel veya ek kurallarla ve usullerle alakalı da görevleri bulunmaktadır. Çözüme kavuşmayan ve uyuşmazlığın devam ettiği ülkelerle UÇO başkanı ilgilenmektedir. Bu yüzden başkanın rolü çok önemlidir.

DTÖ Genel Müdürü ve Sekretaryası

Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) genel müdürü uyuşmazlık sürecinde üye yardımında bulunmak amacı ile iyiniyetli, arabuluculuk vb. gibi görevleri vardır. Az gelişmiş ülkelerle olan uyuşmazlıklarda istişare sonucu sonuca varılmazsa, genel müdür ve UÇO başkanı devreye girerek arabuluculuk ile uzlaşmaya çalışırlar. Uygun bulunan kaynaklar ile istişare yapılır. Diğer bir görevi de panel üyelerinin ve hakemlerinin seçimin de yetkilidir.

Panelin kuruluş tarihinden sonra 20 gün içinde panel üyeleri içinde mutabakata varılamadığı takdirde. Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) genel müdürü ve UÇO başkanı ilgili konsey ve komite başkanı ile istişarelerde bulunarak, uyuşmazlığa konu olan konular üzerine uygun gördüğü panel üyelerini, uyuşmazlık taraflarına danıştıktan sonra panel üyelerini belirleyecektir. Sekretaryanın da uyuşmazlıkların çözümünde önemli bir rolü vardır. Panellere yardımcı olmakla kalmayıp sekretarya hizmetlerinin yanı sıra teknik destek sağlamaktadır. Ayrıca sistem hakkında da panel üyelerine özel eğitim kursları verebilmektedir.

Makale Kategorileri:
Tarih · Ticaret

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir